Bij Sint Jacob wordt de Wet zorg en dwang niet gezien als een wet die vrijheid beperkt, maar als een kader om vrijheid juist mogelijk te maken. De organisatie werkte de afgelopen jaren toe naar 24/7 open deuren op alle locaties. Niet vanuit naïviteit over risico’s, maar vanuit de overtuiging dat onderprikkeling, vereenzaming en “verpieteren” vaak een groter risico vormen dan naar buiten gaan.

Deze bijdrage laat zien hoe Sint Jacob vrijheid concreet organiseert in de dagelijkse praktijk. Wat vraagt dat van bestuur, management, zorgprofessionals, familie en cliënten? En hoe ga je om met spanning, aansprakelijkheid en situaties waarin volledig open deuren niet vanzelfsprekend of veilig voelen?

Aan bod komen onder meer:

• hoe u een veilig open-deurenbeleid organiseert;
• hoe u vrijheid combineert met risico-inventarisatie;
• hoe u omgaat met zorgen van familie en medewerkers;
• welke alternatieven mogelijk zijn als volledig open deuren niet haalbaar zijn;
• wat de rol is van technologie zoals GPS en track & trace;
• welke verantwoordelijkheid bestuur en management hebben;
• welke lessen Sint Jacob onderweg heeft geleerd.

De Wet zorg en dwang blijft volop in beweging. Er zijn discussies over vereenvoudiging en mogelijke wetswijzigingen, maar ondertussen geldt de wet gewoon. Organisaties moeten de Wzd correct toepassen. Wachten op toekomstige aanpassingen is geen reden om nu niet te handelen.

Brenda Frederiks geeft een actuele juridische update en brengt de kern van de Wzd terug naar de praktijk. Wanneer is zorg vrijwillig? Wanneer is sprake van onvrijwillige zorg? Wat is precies een Wzd-maatregel? En welke ruimte is er juridisch eigenlijk voor eigen interpretatie, huisregels of beleid?

Deze bijdrage helpt deelnemers om de wet niet alleen te kennen, maar ook scherper toe te passen. Met aandacht voor actuele ontwikkelingen, veelvoorkomende misverstanden en de rechtspositie van cliënten.

U krijgt antwoord op vragen als:

• wanneer moet het Wzd-stappenplan worden gevolgd;
• waar ontstaan in de praktijk de meeste misverstanden;
• wat betekent “geen onvrijwillige zorg, tenzij” juridisch;
• welke ruimte biedt de wet wel en niet;
• wat betekenen mogelijke wetswijzigingen voor de praktijk;
• hoe voorkomt u dat beleid of huisregels onbedoeld vrijheid beperken?

De toepassing van de Wzd in de thuissituatie vraagt om zorgvuldige afwegingen. Thuis wonen betekent vaak meer vrijheid, maar soms ook meer onzekerheid en risico. Wanneer is dat verantwoord? Wanneer is bescherming nodig? En hoe voorkom je dat risico’s te snel leiden tot opname of onvrijwillige zorg?

In deze bijdrage staat de praktijk van de thuissituatie centraal. Daarbij gaat het niet alleen om het actuele risico, maar ook om het levensverhaal, eerdere wensen, waarden, mantelzorgbelasting en kwaliteit van leven. Onvrijwillige zorg of opname is pas passend als dit noodzakelijk, proportioneel en effectief is om ernstig nadeel te voorkomen.

Wat neemt u mee uit deze sessie?

• Hoe u risico’s zorgvuldig afweegt zonder vrijheid onnodig te beperken;
• Hoe u levensverhaal, waarden en wensen betrekt bij besluitvorming;
• Hoe u de criteria noodzakelijk, proportioneel en effectief toepast;
• Waarom duidelijke regie in de thuissituatie essentieel is;
• Hoe u vooraf afspraken maakt over crisis, probleemgedrag en mantelzorgbelasting;
• Hoe u mantelzorgers betrekt als partner én ondersteunt als naaste.

Van stappenplan naar praktijk: over kwaliteit van leven en professioneel afwegen. Tijdens deze presentatie komen de volgende onderwerpen aan bod:

• hoe Middin de Wzd in de praktijk vormgeeft, succeservaringen en dilemma’s
• dat zij zich voorbereiden op een interne evaluatie,
• en welke vraagstukken en afwegingen daarin een rol spelen.

Zijn deuren open of op slot? Wanneer is toezicht ondersteunend en wanneer wordt het beperkend? En wat verwacht de inspectie van organisaties die vrijheid zeggen te willen organiseren, maar in de praktijk nog zoeken naar houvast?

Tijdens deze interactieve sessie staan actuele dilemma’s centraal.

Aan de hand van casuïstiek uit onder meer ouderenzorg, gehandicaptenzorg en jeugdhulp bespreekt u met collega’s wat werkt, waar het schuurt en welke oplossingen in de praktijk helpen. De nadruk ligt op leren van elkaar: hoe voorkomt u dat iedere organisatie opnieuw zelf het wiel moet uitvinden?

In deze sessie werkt u aan vragen als:

• waar ontstaan knelpunten in de uitvoering van de Wzd;
• hoe kijkt de inspectie naar risico’s, deskundigheid en besluitvorming;
• wanneer beperken technologie, leefcirkels of gesloten deuren alsnog de vrijheid;
• welke voorbeelden laten zien dat het anders kan;
• hoe vertaalt u toezichtbevindingen naar verbetering in uw eigen organisatie?