Dag van de preventie

Sociale verbondenheid is één van de krachtigste determinanten van onze gezondheid. Mensen die zich gezien, gesteund en verbonden voelen, zijn mentaal veerkrachtiger, fysiek gezonder en leven langer. Toch staat juist die verbondenheid onder druk. Steeds meer mensen ervaren eenzaamheid, contact neemt af en in de zorg krijgt sociale verbondenheid nog onvoldoende aandacht. Tijdens deze bijdrage gaat Floortje Schepers in op waarom sociale verbondenheid zo essentieel is én welke rol zorgorganisaties hierbij kunnen spelen. Want juist plekken waar zorg wordt gegeven en ontvangen – van ziekenhuizen tot revalidatiecentra en de ggz – bieden enorme kansen om relaties te versterken, nieuwe netwerken te laten ontstaan en de veerkracht van mensen te vergroten. We verkennen concrete handvatten om sociale verbinding te versterken, van het benutten van bestaande netwerken tot het creëren van nieuwe ontmoetingsplaatsen. Ook bespreken we wat er nodig is in beleid, financiering en de fysieke zorgomgeving om sociale verbondenheid structureel te verankeren.

Zorgorganisaties zien dagelijks hoe gezondheid veel breder wordt bepaald dan door medische zorg alleen. Stress, schulden, leefstijl en een gebrek aan sociaal netwerk wegen vaak zwaarder dan een behandeling. In haar bijdrage laat Anna van der Hulst, directeur GGD Amsterdam, zien waarom zorgorganisaties de beweging richting preventie en veerkrachtige gemeenschappen niet alleen kúnnen, maar móéten maken – samen met andere zorgorganisaties, gemeenten, buurtteams en sociale initiatieven.

In deze bijdrage hoort u:

• Welke oplossingen werken in de praktijk
• Op welke manier medische zorg alleen geen antwoord meer biedt op de toenemende druk door vergrijzing en maatschappelijke problemen.
• Hoe ziekenhuizen ‘windows of opportunity’ kunnen benutten om patiënten te helpen bij leefstijl, ondersteuning en netwerkopbouw.
• Welke rol andere zorg- en maatschappelijke organisaties spelen in integrale samenwerking, zoals buurtteams en regionale coalities.
• Welke kansen nu vaak blijven liggen – van verkeerde bedden tot gemiste doorverwijzingen – en hoe dit anders kan.
• Wat bestuurders en professionals direct kunnen doen om gezondheid écht vanuit een breed perspectief te organiseren.

Een compacte en inspirerende blik op hoe zorg en sociaal domein samen het verschil kunnen maken.

De gezondheidstransitie komt steeds meer op stoom. Alle politieke partijen onderschrijven het belang, toch is de stap van beleid naar uitvoering een lastige. Daarom nemen 58 koplopers uit zorg, wetenschap, overheid, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven nu het voortouw in de Gezondheidstransitie. Welke veranderingen zijn noodzakelijk wat betreft financiën en data-uitwisseling? Welke stappen zijn er al gezet om van planvorming tot uitvoering te komen en welke goede voorbeelden zijn er in de praktijk?

Liesbeth van Rossum, hoogleraar op het gebied van obesitas en stressonderzoek, zet zich lange tijd in voor de strijd tegen obesitas en preventie. En dat is niet voor niets. Onderzoek wijst uit dat kinderobesitas blijft stijgen en dat obesitas vaker in armere wijken voorkomt dan in de rijkere. Wat kunnen zorgorganisaties en -professionals hiertegen doen in de dagelijkse praktijk? Welke mooie voorbeelden zijn er al in Rotterdam en omstreken? U hoort het tijdens deze bijdrage.

Het Ikazia Ziekenhuis zet een fundamentele koerswijziging in: van ziekenhuis dat
ziekte behandelt naar organisatie die gezondheid versterkt in heel Rotterdam-Zuid. Door intensief samen te werken met huisartsen, wijkteams en het sociaal domein wil Ikazia maatschappelijke problemen eerder signaleren, gezondheidsverschillen verkleinen en medische zorg voorkomen waar dat kan.

Tijdens deze bijdrage hoort u hoe Ikazia dit in de praktijk doet, met concrete Rotterdamse voorbeelden van vroegsignalering, netwerkzorg en samenwerken in de wijk. Ook komt aan bod hoe zorgprofessionals worden ondersteund om met lef en vakmanschap deze nieuwe manier van werken vorm te geven.

• Meer gezonde levensjaren voor mensen met een minimum inkomen: hoe doe je dat in de praktijk? De sprekers zijn Esther van Gaalen-Werner, Impactmaker

  In deze workshop neemt Esther jullie mee in de ontwikkelreis van GelijkGezond. Geen blauwdruk achteraf, maar een eerlijk verhaal over hoe systeemverandering ook kan gaan: Over botsen en bouwen, over slim manoeuvreren in een log systeem, over volhouden waar stoppen verleidelijk is, en vooral: over dóén wat werkt — en het systeem daaraan aanpassen, niet andersom.

  En ze gaat graag met jullie in gesprek om te horen hoe jij dit verhaal vertaalt naar directe actie in je eigen praktijk? Wat kun jij morgen anders organiseren — klein genoeg om te starten, groot genoeg om het verschil te maken?

  Klein denken, groot doen

  De gezondheidsverschillen in Nederland zijn al decennia bekend. We hebben er in Nederland stapels rapporten over. Toch verandert er tot op heden structureel te weinig. Stichting GelijkGezond is opgericht om wel een structurele verandering voor elkaar te krijgen. Het is een maatschappelijk initiatief zonder winstoogmerk dat niet blijft ontwerpen, maar uitvoert. Ze brengt bewezen effectieve oplossingen naar de praktijk én organiseert dat ze structureel bekostigd worden. Samen met doorbijters: professionals die niet om systeemgrenzen heen werken, maar er dwars doorheen — voor mensen die niet vanzelf meekomen. Begin 2025 sloot Esther van Gaalen zich aan als bestuurder en verantwoordelijk voor de implementatie van de doorbijters in de huisartsenpraktijk. Ze heeft een ruime ervaring in de zorg en werkt al meer dan 30 jaar vanuit verschillende functies aan het verkleinen van gezondheidsverschillen tussen verschillende doelgroepen. Vanuit deze ruime ervaring heeft ze een stevige overtuiging ontwikkeld: duurzame verandering ontstaat niet aan de tekentafel met modellen en schema’s, maar in samenwerking met het netwerk in de weerbarstige werkelijkheid van alledag.

  In augustus 2026 bestaat GelijkGezond drie jaar. Begin 2025 eindigde de ontwikkelfase en ging de uitvoeringsfase van start. In vier gemeenten werkt GelijkGezond samen en naast bestaande partijen zorg en welzijn om in 3,5 jaar tijd 2.000 inwoners duurzaam te ondersteunen.

Blauwe Zones – gebieden waarin lokale partijen de ruimte krijgen om samen te investeren in gezondheid en preventie – bieden een nieuw perspectief op een duurzame zorgtoekomst. Door de huidige systeemwereld tijdelijk op afstand te zetten, kunnen burgers, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, huisartsen, ziekenhuizen, woningcorporaties en financiers in een regio zélf verantwoordelijkheid nemen voor het verkleinen van gezondheidsverschillen en het verminderen van de zorgvraag.

In deze sessie hoort u:

• Waarom fundamentele vernieuwing van onderop nodig is om de zorg houdbaar te houden.
• Hoe Blauwe Zones werken: één integraal budget, geen schotten en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor gezondheid.
• Welke regionale voorbeelden nu al tegen de stroom in laten zien dat het wél kan.
• Wat bestuurders, professionals en gemeenten hiervan kunnen leren om hun eigen regio toekomstbestendig te maken.

Een inspirerende blik op hoe regionale samenwerking en leefomgevingen de sleutel kunnen vormen tot echte preventie en duurzame zorg.